Van zondagse klomp
tot rolschaatsklomp

Beleef de fascinerende wereld van de klomp

De klomp van toen tot nu

De oudste klomp die ooit is gevonden in Nederland is door universiteiten gedateerd rondom het jaar 1250. Hieruit kunnen we concluderen dat de geschiedenis van de klomp in Nederland zeker 1000 jaar teruggaat. Iedereen die het kon betalen liep op houten klompen. Goedkoop en stevig. En hout was voldoende voorradig.

Historische ansichtkaart van het klompen maken met de hand.

Helaas eindigden bijna alle klompen na gebruik in het haardvuur. Daarom zijn historische klompen een unicum. In ons klompenmuseum op de Zaanse Schans kunt u één van de grootste en mooiste collecties van Nederland zien.

Eén van de grootste en mooiste klompencollecties van Nederland.

Hoewel in andere landen ook houten schoeisel werd gedragen, is de volledig houten klomp vooral typisch Nederlands. Elke streek in Nederland had zijn eigen klompenmakers met hun eigen herkenbare klompenvorm. Eén blik op de klompen tijdens de veemarkt maakte duidelijk waar iemand vandaan kwam.

De klomp was voor buiten. Veilig en lekker warm aan de voeten. Voor de deur werden de klompen uitgedaan en in het klompenrek gezet. Versieringen dienden dan ook vaak als eigendomsmerk. Daarnaast paste men de klompen specifiek aan aan het werk.

Elke streek of dorp in Nederland had zijn klompenmakers met hun eigen herkenbare klompenvorm

Naast hout was vanaf 1550 het winnen van turf (gedroogd veen) de voornaamste brandstof. De veenders- of turfklompen werden voor de zachte turfgrond in de veenkoloniën aangepast met een vlakke en extra brede zool om het wegzakken in de zachte ondergrond te voorkomen. Onze collectie bevat zelfs een paar echte ‘paardenklompen’, waarmee ook de paarden zich op het drassige veen konden begeven.

Klompen zorgden voor houvast bij mens en dier. De ‘paardenklomp’ en de ‘ijsklomp’ zijn hiervan voorbeelden.

Voor het verstevigen van de dijken met basaltblokken werden extra stevige steenzetters- of dijkersklompen gemaakt. En in de barre winters werden de zolen van de klompen voorzien van ijzeren punten voor meer grip op het gladde ijs, onder andere voor de vissers die visten in een wak.

Ook voor de kerk had men speciale ‘zondagse’ klompen. En bij een huwelijk werden door de aanstaande bruidegom fraai uitgesneden bruidsklompen vervaardigd, vaak voorzien van symbolische motieven als geloof, hoop en liefde. Meestal vonden ze na het huwelijk een plekje in de pronkkamer omdat ze te mooi waren om te verslijten.

Klompen werden vaak versierd met beschilderingen of houtsnijwerk.

Naast de collectie bruidsklompen hebben wij een aparte vitrine met houten schoeisel uit alle delen van de wereld. Van de Pyreneeën tot Japan. En ook vindt u in ons museum een verzameling bijzondere klompen. Wat dacht u van de klomp met hoge hak? De rolschaatsklomp? Of de Ajax-klomp?

Zelfs in de kunstwereld vormt de klomp een bron van inspiratie. De Nederlandse kunstenaar Bas van Buuren houdt zich al tientallen jaren bezig met zijn ‘klompjecten’. Enkele bijzondere creaties van zijn hand staan permanent in onze vitrine.

De diamanten klomp is een unieke aanwinst voor het klompenmuseum. De bekende Amsterdamse kunstenaar en edelsmid Jan Roedema heeft getekend voor het ontwerp. Hiervoor heeft hij zich laten inspireren door Damien Hirst en de organische vorm van de klomp.

‘The Diamond Clog’ is achter beveiligd glas te bezichtigen in het klompenmuseum.

Bezoek ons op De Zaanse Schans »